Ziek tijdens vakantie: welke verplichtingen en risico’s hebben werkgevers?

Ziek tijdens vakantie: welke verplichtingen en risico’s hebben werkgevers?

De zomerperiode brengt voor veel organisaties niet alleen vakantieaanvragen met zich mee, maar ook vragen over ziekte tijdens vakantie. Wat gebeurt er wanneer een werknemer ziek wordt op zijn vakantieadres? Mag de werkgever vakantiedagen afschrijven? En hoe zit het met werknemers die ziek zijn tijdens een collectieve bedrijfssluiting?

De wettelijke regels zijn niet altijd intuïtief. Een verkeerde verwerking van vakantiedagen kan leiden tot discussies over verlofsaldi, nabetalingen of zelfs juridische procedures. In dit artikel bespreken wij de belangrijkste aandachtspunten voor werkgevers.

De wet gaat ervan uit dat vakantie bedoeld is voor rust en ontspanning. Wanneer een werknemer tijdens zijn vakantie arbeidsongeschikt raakt, wordt dat doel niet bereikt. Daarom geldt als uitgangspunt dat ziektedagen geen vakantiedagen zijn.

Wordt een werknemer tijdens vakantie ziek en meldt hij zich volgens de geldende procedures arbeidsongeschikt, dan mogen de dagen waarop sprake is van ziekte in beginsel niet worden afgeschreven van het wettelijke vakantiesaldo. De werknemer behoudt die vakantiedagen en kan deze op een later moment alsnog opnemen.

Dat een werknemer zich in het buitenland of op vakantie bevindt, ontslaat hem niet van zijn verplichtingen bij ziekte. Van werknemers mag worden verwacht dat zij:

  • zich onverwijld ziekmelden;
  • de interne verzuimvoorschriften naleven;
  • bereikbaar blijven voor werkgever en bedrijfsarts;
  • een verblijfadres en contactgegevens verstrekken;
  • herstel tijdig melden.

Wanneer een werknemer deze verplichtingen niet nakomt, kan dat gevolgen hebben voor zijn aanspraken. Het is daarom verstandig om in het verzuimreglement expliciet vast te leggen welke regels gelden tijdens vakantieperiodes.

Ziekte tijdens verblijf in het buitenland
Voor werkgevers levert een ziekmelding vanuit het buitenland vaak extra vragen op. De mogelijkheden om de arbeidsongeschiktheid te controleren zijn immers beperkter dan wanneer de werknemer zich in Nederland bevindt. Juist daarom is het van belang dat werkgevers duidelijke procedures hebben voor ziekte tijdens buitenlandse vakanties.

Een werknemer die zich ziekmeldt vanuit het buitenland doet er verstandig aan zo snel mogelijk medische hulp in te schakelen. Werkgevers mogen verlangen dat de werknemer een medische verklaring of andere objectieve medische documentatie overlegt waaruit blijkt dat sprake is van ziekte en gedurende welke periode beperkingen hebben bestaan.

Daarnaast geldt dat werknemers bereikbaar moeten blijven voor contact met de werkgever of de arbodienst. In sommige gevallen kan een beoordeling door een buitenlandse instantie of een aanvullende medische toets noodzakelijk zijn. Voor werkgevers is het raadzaam om vooraf in het verzuimprotocol op te nemen:

  • hoe een ziekmelding vanuit het buitenland moet plaatsvinden;
  • welke documenten moeten worden verstrekt;
  • welke contactgegevens beschikbaar moeten zijn;
  • welke verplichtingen gelden ten aanzien van medische controle.

Kunnen vakantiedagen toch worden afgeschreven?
Werkgevers gaan er soms ten onrechte van uit dat een reeds geplande vakantie automatisch als vakantie blijft gelden wanneer een werknemer ziek wordt. Dat is niet altijd het geval. Voor wettelijke vakantiedagen geldt een vergaande bescherming. Deze dagen mogen niet zonder meer worden afgeboekt als achteraf blijkt dat de werknemer gedurende de vakantie arbeidsongeschikt was.

Voor bovenwettelijke vakantiedagen bestaat meer contractuele ruimte. Werkgevers kunnen in arbeidsovereenkomsten, arbeidsvoorwaardenregelingen of cao-bepalingen afspraken opnemen waardoor bepaalde ziektedagen toch als vakantie worden aangemerkt. Daarbij gelden echter strikte voorwaarden.

Collectieve bedrijfssluitingen: een bijzonder aandachtspunt
Veel ondernemingen kennen een jaarlijkse collectieve bedrijfssluiting, bijvoorbeeld tijdens de bouwvak, de laatste weken van de zomer of tussen Kerst en Nieuwjaar. Werkgevers kunnen onder voorwaarden bepalen dat werknemers gedurende een dergelijke sluitingsperiode vakantie opnemen. Wel moet daarvoor een deugdelijke juridische grondslag bestaan, bijvoorbeeld in een arbeidsovereenkomst, personeelsreglement of cao.

De situatie wordt complexer wanneer een werknemer tijdens zo'n collectieve sluitingsperiode arbeidsongeschikt is. Sommige werkgevers gaan ervan uit dat de collectieve sluiting automatisch leidt tot afboeking van vakantiedagen. Dat uitgangspunt is juridisch onjuist. Ook bij een collectieve bedrijfssluiting blijft de hoofdregel gelden dat ziekte in beginsel vóórgaat op vakantie. Indien een werknemer tijdens de sluitingsperiode arbeidsongeschikt is, mogen de betreffende dagen niet automatisch als vakantiedagen worden aangemerkt.

Conclusie
Ziekte tijdens vakantie blijft een juridisch gevoelig onderwerp. Voor werkgevers geldt als uitgangspunt dat dagen waarop een werknemer arbeidsongeschikt is, niet zonder meer als vakantiedagen kunnen worden verwerkt. Dat geldt zowel bij vakanties in Nederland als bij verblijf in het buitenland.

Bij collectieve bedrijfssluitingen is extra voorzichtigheid geboden. Ook daar biedt de wet bescherming aan arbeidsongeschikte werknemers en kan het afboeken van vakantiedagen slechts onder specifieke voorwaarden plaatsvinden. Werkgevers die hun regelingen niet zorgvuldig hebben vastgelegd, lopen het risico op claims over openstaande verlofsaldi of loonvorderingen.

Een helder verzuimbeleid en goede administratieve vastlegging vormen daarom de beste bescherming tegen discussies over ziekte tijdens vakantie.

Heeft u vragen naar aanleiding van bovenstaand artikel? Neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op via: info@sijbenpartners.nl of via 045-5602200. Wij helpen u graag verder.

Artikel geschreven door: Demi Orbon