Van prompt tot auteursrecht wanneer is AI‑werk écht van jou.png

Van prompt tot auteursrecht wanneer is AI‑werk écht van jou.png

Bij veel mensen zal het wel eens door het hoofd zijn gegaan: kan een AI-tool in de toekomst mijn werk overnemen? In veel gevallen is het inderdaad mogelijk dat een AI-tool bepaalde werkzaamheden zal kunnen overnemen. Een belangrijke vraag is echter of dit juridische risico’s met zich meebrengt.

Gelet op de groeiende populariteit van deze AI-tools worden vragen over het gebruik van deze tools ook steeds vaker voorgelegd bij rechters door heel Europa. Zo boog een rechter in Tsjechië zich in 2024 al over de vraag of werken, gegenereerd door een AI-tool, beschermd kunnen worden onder het auteursrecht. De rechter oordeelde hier dat een afbeelding gegenereerd door een AI-tool nooit auteursrechtelijke bescherming kan krijgen. Met andere woorden: zo een afbeelding is juridisch gezien van niemand en iedereen mag deze afbeelding gebruiken.

In februari 2026 boog de kantonrechter in Duitsland (München) zich over eenzelfde vraagstuk: worden logo’s die met behulp van een AI-tool zijn gegenereerd beschermd door het auteursrechter.

In deze zaak had de gebruiker een AI-tool gevraagd om drie logo’s te ontwerpen. Dat deed hij met een eerste opdracht, een zogenoemde prompt, waarna hij door middel van vervolg-prompts de ontwerpen liet aanpassen. 

De kantonrechter moest beoordelen of deze logo’s auteursrechtelijk beschermd konden worden. Daarbij keek de rechter naar de vaste Europese maatstaf: het betreffende werk dient een eigen, oorspronkelijk, karakter te hebben en een persoonlijke stempel van de maker om voor een auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen, ofwel: het moet gaan om een eigen intellectuele schepping van de auteur van het werk.

Hoewel de gebruiker invloed had uitgeoefend op het eindresultaat door het gebruik van vervolg-prompts, ontbrak het volgens de kantonrechter in deze stappen aan vrije en creatieve invloed. De gebruiker had het artistieke deel immers overgelaten aan de AI-tool en formuleerde enkel algemene richtlijnen voor het aanpassen van de logo’s. De logo’s konden volgens de kantonrechter dan ook niet auteursrechtelijk worden beschermd.

De rechter in München benadrukte wel dat AI-gegenereerde werken niet per definitie buiten het auteursrecht vallen. Onder de juiste omstandigheden kunnen deze afbeeldingen gewoon onder het auteursrecht vallen. Dit is al een groot verschil ten opzichte van de eerdere uitspraak van de rechter in Tsjechië, welke stelde dat AI-gegenereerd werk nimmer beschermd zou kunnen worden onder het auteursrecht.

Wat betekent dit voor de praktijk? Simpel gezegd: een AI-tool kan zeker van pas komen bij het maken van afbeeldingen of logo’s, maar zonder duidelijke menselijke creatieve invloeden zullen deze werken niet beschermd worden door het auteursrecht. De rol van de mens bij het maken van deze soort werken blijft voorlopig dus cruciaal.