Wanneer is iets auteursrechtelijk beschermd?

Wanneer is iets auteursrechtelijk beschermd?

Niet alles wat iemand maakt, is automatisch auteursrechtelijk beschermd. Het auteursrecht beschermt alleen een ‘werk’: een creatieve schepping waarin de maker voldoende eigen keuzes heeft gemaakt. In Nederland ontstaat het auteursrecht automatisch zodra zo’n werk wordt gemaakt; registratie is niet nodig. De belangrijkste vraag is daarom: is er sprake van een eigen, oorspronkelijke intellectuele schepping? Traditioneel wordt dit omschreven als het vereiste dat een werk een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt. Het moet gaan om creatieve keuzes die iets van de maker zelf laten zien.

Ideeën en feiten zijn niet beschermd

Een idee, concept, methode of werkwijze is op zichzelf niet auteursrechtelijk beschermd. Ook feiten en informatie kunnen niet zomaar door iemand worden verzameld en vervolgens worden ‘geclaimd’. De concrete, creatieve manier waarop die informatie wordt uitgewerkt of gerangschikt, kan wél bescherming krijgen.

Hoe zit het met technische werken?

Ook een technisch of functioneel product kan auteursrechtelijk beschermd zijn. Het enkele feit dat iets een technische functie heeft, sluit auteursrecht dus niet uit. Ook een gebruiksvoorwerp dat deels door technische overwegingen is bepaald, kan aan de auteursrechtelijke werktoets voldoen. De grens ligt daar waar de vormgeving uitsluitend wordt bepaald door technische of functionele eisen. Als er geen echte ontwerpvrijheid bestaat en iedere ontwerper vanwege het gewenste technische resultaat tot dezelfde vorm zou komen, ontbreekt de creatieve ruimte die voor auteursrecht nodig is. Voor een technisch product kan daarom soms eerder het octrooirecht relevant zijn.

Wanneer is iets te banaal?

Er geldt bovendien een ondergrens. Een vorm die zo banaal of triviaal is dat er geen creatieve arbeid of persoonlijke keuze in valt aan te wijzen, krijgt geen auteursrechtelijke bescherming. Denk bijvoorbeeld aan een volstrekt standaardvorm, een eenvoudige mededeling of een voor de hand liggende combinatie van elementen. Bijvoorbeeld een mededeling als “Winkel gesloten op maandag” in een standaardlettertype en zonder bijzondere vormgeving. De inhoud is te eenvoudig en de vormgeving bevat geen creatieve keuzes die het werk een persoonlijk karakter geven.

De drempel voor auteursrecht is dus niet hoog, maar er moet wél iets van creatieve vrijheid en persoonlijke inbreng aanwezig zijn. Het gaat uiteindelijk niet om de vraag hoeveel moeite, tijd of geld in een creatie is gestoken, maar om de creatieve keuzes die in het uiteindelijke werk herkenbaar zijn.

Heeft u vragen naar aanleiding van bovenstaand artikel? Neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op via info@sijbenpartners.nl of via 045-5602200. Wij helpen u graag verder.

Dit artikel is geschreven door: Milan Gaber