Kennismigranten in Nederland: kansen, verplichtingen en juridische aandachtspunten

Terug naar het overzicht

Kennismigranten in Nederland: kansen, verplichtingen en juridische aandachtspunten

Nederlandse ondernemingen werken steeds vaker met professionals uit landen buiten de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland. De kennismigrantenregeling maakt het mogelijk om deze werknemers onder voorwaarden in Nederland te laten wonen en werken. De regeling biedt snelheid en duidelijkheid, maar vraagt ook om een nauwkeurige voorbereiding en voortdurende naleving.

Voor werkgevers en kennismigranten is vooral van belang dat arbeidsrecht en vreemdelingenrecht nauw met elkaar verbonden zijn. Een wijziging in het salaris, de functie of de werkgever kan niet alleen gevolgen hebben voor de arbeidsovereenkomst, maar ook voor het verblijfsrecht.

Wat houdt de kennismigrantenregeling in?
De kennismigrantenregeling is bedoeld om internationaal talent aan te trekken en Nederlandse werkgevers concurrerend te houden op de wereldmarkt. De regeling is gebaseerd op objectieve toelatingsvoorwaarden. Het looncriterium vormt daarbij het centrale uitgangspunt. Daarnaast bestaan afzonderlijke categorieën voor onder meer wetenschappelijk onderzoekers en artsen in opleiding. Voor deze groepen gelden specifieke regels.

Een verblijfsvergunning voor arbeid als kennismigrant kan worden verleend wanneer de werknemer werkzaamheden verricht voor een erkende werkgever en het overeengekomen loon marktconform is. De wettelijke regeling koppelt de vrijstelling van de tewerkstellingsvergunning onder meer aan het verblijf als kennismigrant, de erkenning van de werkgever en de betaling van het loon op de bankrekening van de werknemer.

De werkgever moet dus niet alleen een arbeidscontract sluiten, maar ook kunnen aantonen dat de functie, de beloning en de feitelijke werkzaamheden binnen de regeling passen.

De erkende referent als spil van de procedure
Bij een reguliere aanvraag treedt de werkgever op als referent. Voor verblijf als kennismigrant kan als referent optreden de erkende werkgever met wie de werknemer een arbeidsovereenkomst of gastovereenkomst heeft gesloten. Voor zover dat verplicht is, moet de werkgever bovendien in het Handelsregister zijn ingeschreven.

De aanvraag wordt in de praktijk grotendeels door de werkgever voorbereid. Bij een aanvraag voor een machtiging tot voorlopig verblijf wordt eerst een verzoek om advies bij de IND ingediend. Daarbij moeten de vereiste formulieren en bewijsstukken worden verstrekt. De werkgever doet er verstandig aan om vóór indiening van de aanvraag in ieder geval te controleren:

of de onderneming als referent is erkend;
of de arbeidsovereenkomst de juiste functie en arbeidsduur vermeldt;
of het vaste loon aan het toepasselijke looncriterium voldoet;
of de functie en beloning marktconform zijn;
of diploma’s, registraties en overige bewijsstukken beschikbaar zijn;
of de feitelijke werkzaamheden overeenkomen met de aanvraag.

Een onvolledig of onjuist dossier kan leiden tot vertraging, afwijzing of later tot intrekking van de vergunning.

Het salaris: meer dan alleen een bedrag op papier
Voor de kennismigrantenregeling telt in beginsel het vaste, contractueel overeengekomen brutoloon in geld. Onzekere loonbestanddelen, zoals overwerkvergoedingen, fooien en uitkeringen uit fondsen, worden niet meegerekend. Vaste toeslagen, zoals vakantietoeslag en een dertiende maand, kunnen wel worden betrokken onder de beleidsregels.

Per 1 januari 2026 geldt voor werknemers jonger dan 30 jaar een loonbedrag van € 4.357 per maand en voor werknemers van 30 jaar en ouder € 5.942 per maand, telkens exclusief vakantiebijslag. Voor bepaalde werknemers die voldoen aan de voorwaarden van de zoekjaar regeling geldt een verlaagd bedrag van € 3.122 per maand. De bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.

Naast het bedrag is marktconformiteit van belang. De IND kan een aanvraag afwijzen of een vergunning intrekken wanneer het loon naar het oordeel van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid niet marktconform is. Bij twijfel kan aanvullende informatie worden gevraagd over de onderneming, de opleiding van de werknemer, de functie, de arbeidsplaats, de toepasselijke cao en vergelijkbare functies.

Wisselen van werkgever
Een kennismigrant kan van werkgever veranderen, maar daarmee vervallen de voorwaarden van de regeling niet. De nieuwe werkgever moet erkend zijn of tot de regeling zijn toegelaten en moet de indiensttreding bij de IND melden. De werknemer moet blijven voldoen aan het toepasselijke looncriterium of aan de bijzondere voorwaarden voor onderzoek of een opleiding tot specialist.

Op het verblijfsdocument staat welke arbeid is toegestaan. Voor een kennismigrant luidt de arbeidsmarktaantekening in de regel dat arbeid als kennismigrant en als zelfstandige is toegestaan en dat voor andere arbeid een tewerkstellingsvergunning nodig is.

Een werknemer kan daarom niet zonder meer overstappen naar een functie die inhoudelijk of qua beloning buiten de regeling valt. Ook feitelijk werken voor een andere, niet-erkende, werkgever kan risico’s opleveren.

Werkloosheid en de zoekperiode
Werkloosheid heeft rechtstreekse gevolgen voor de verblijfsrechtelijke positie. Wanneer het dienstverband buiten toedoen van de werknemer eindigt, kan een zoekperiode van drie maanden gelden. In die periode moet de werknemer een nieuwe functie als kennismigrant vinden bij een werkgever die aan de regeling voldoet.

Vindt de werknemer binnen die periode geen passende functie, dan kan de verblijfsvergunning worden ingetrokken. Tijdens de zoekperiode moet de kennismigrant bovendien zelfstandig in het levensonderhoud voorzien. De regeling waarschuwt dat een beroep op publieke middelen gevolgen kan hebben voor het verblijfsrecht.

De geldigheidsduur van de vergunning is doorgaans gekoppeld aan de duur van de arbeidsovereenkomst, met een maximum van vijf jaar. Bij een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd kan de vergunning voor vijf jaar worden verleend.

Ontslag: arbeidsrecht en verblijfsrecht tegelijk
Een beëindiging van het dienstverband is bij een kennismigrant nooit uitsluitend een arbeidsrechtelijke kwestie. Het einde van het dienstverband kan immers ook de basis voor het verblijf aantasten. De werkgever moet daarom vóór een ontslagbesluit nagaan:

welke verblijfsrechtelijke titel de werknemer heeft;
of een zoekperiode van toepassing kan zijn;
of de werknemer inmiddels op een andere grond in Nederland verblijft;
of bezwaar of beroep tegen een vreemdelingenrechtelijk besluit loopt;
welke meldingen aan de IND moeten worden gedaan;
of de voorgestelde beëindigingsdatum verenigbaar is met de arbeidsrechtelijke verplichtingen.

Waarmee kan Sijben & Partners Advocaten bij helpen?

Wij adviseren werkgevers en kennismigranten over de volledige juridische samenhang tussen arbeid en verblijf, waaronder:

toelating en erkenning als referent;
voorbereiding en controle van aanvragen;
arbeidsovereenkomsten en salarisafspraken;
marktconformiteit en looncomponenten;
wijzigingen van functie of werkgever;
meld- en administratieplichten;
ontslag en ontbinding;

Een tijdige beoordeling kan voorkomen dat een arbeidsrechtelijke beslissing onbedoeld leidt tot verlies van verblijfsrecht. Neem contact op met ons kantoor wanneer u een kennismigrant wilt aannemen, wanneer het dienstverband verandert of wanneer een beëindiging van het dienstverband wordt overwogen. U kunt hiervoor contact met ons opnemen via 045 - 560 22 00 of info@sijbenpartners.nl.

Artikel geschreven door: Demi Orbon