Erkenning van een kind en ouderlijk gezag: wat is het verschil?

Erkenning van een kind en ouderlijk gezag: wat is het verschil?

Erkenning en ouderlijk gezag zijn twee verschillende juridische begrippen. In deze blog wordt uitgelegd wat het verschil is tussen erkenning en ouderlijk gezag, welke gevolgen dit heeft en waar ouders rekening mee moeten houden.

Door een kind te erkennen, wordt de erkenner de juridische ouder van het kind. Er ontstaat dan een familierechtelijke band tussen de erkenner en het kind. Erkenning heeft onder andere gevolgen voor de achternaam, nationaliteit, erfrecht en de onderhoudsplicht. Erkenning betekent niet automatisch dat de erkenner ook beslissingen over het kind mag nemen.

Ouderlijk gezag gaat over de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding van een kind. Een ouder met gezag mag belangrijke beslissingen nemen over bijvoorbeeld de school, medische behandelingen en een verhuizing.

Sinds 1 januari 2023 geldt als hoofdregel dat de erkenning automatisch leidt tot gezamenlijk gezag van de moeder en de erkenner. Hierop bestaan uitzonderingen. Zo kunnen de moeder en de erkenner bij de erkenning afspreken dat alleen de moeder het gezag uitoefent. Ook wanneer de erkenning plaatsvindt met vervangende toestemming van de rechter, ontstaat niet automatisch gezamenlijk gezag. Het is daarom belangrijk om niet alleen naar de erkenning te kijken, maar ook naar de gevolgen voor het gezag.

Erkenning kan al tijdens de zwangerschap bij de gemeente worden geregeld. Door dit vóór de geboorte te doen, is de erkenning direct geregeld zodra de geboorte van het kind is aangegeven.

Als ouders gezamenlijk het gezag hebben, moeten zij belangrijke beslissingen over het kind in principe samen nemen. Dat kan lastig zijn als de communicatie tussen de ouders moeizaam verloopt, bijvoorbeeld als de ouders geen relatie (meer) hebben. Toch is een slechte verstandhouding op zichzelf meestal geen reden om het gezamenlijk gezag te beëindigen.

De rechter kan besluiten dat één ouder alleen het gezag krijgt als gezamenlijk gezag niet meer in het belang van het kind is. Dat is bijvoorbeeld het geval als een kind klem of verloren dreigt te raken tussen de ouders en niet wordt verwacht dat de situatie binnen afzienbare tijd verbetert. De rechter kijkt daarbij altijd naar de omstandigheden van het geval en naar wat het beste is voor het kind. Afhankelijk van de leeftijd kan de rechter het kind ook uitnodigen voor een kindgesprek om zijn of haar mening te horen.

Kort samengevat: erkenning betekent dat de erkenner de juridische ouder van een kind wordt. Met ouderlijk gezag krijgt een ouder de verantwoordelijkheid om voor het kind te zorgen en belangrijke beslissingen te nemen. Sinds 1 januari 2023 krijgen de moeder en de erkenner meestal na erkenning automatisch samen het gezag, maar daarop bestaan uitzonderingen.

Heeft u vragen over erkenning, ouderlijk gezag of wijziging van het gezag?

Neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op via info@sijbenpartners.nl of via 045 560 2200.

Wij helpen u graag verder.